Uitvaart in Friesland

Elke streek heeft zo zijn eigen manier van afscheid nemen. Dat geldt ook voor Friesland. Omdat Nuvema thuis is in Friesland, weten we als geen ander wat hier de plaatselijke tradities en gebruiken zijn. Daarom zijn we als enige maatschappij in staat om een echte uitvaartverzekering voor Friezen samen te stellen.

Wist u dit?

• Een lichte meerderheid van de Friezen kiest ervoor om gecremeerd te worden. Dat is ongeveer hetzelfde als het landelijke gemiddelde: 55%. Vaak wordt de as verstrooid over de meren. Of het wordt gewoon mee naar huis genomen.
• De muziek wordt vaak verzorgd door Friese artiesten zoals Anneke Douma, Die Twa (Fûgels) en Griet Wiersma (Frysk Hynder).
• Voor de uitvaart wordt veel tijd genomen. Vaak zijn er sprekers uit eigen kring of wordt er een spreker gevraagd. Vooral in de dorpen is de opkomst groot.
• Soberheid overheerst in Friesland. Volgauto’s zijn er zelden. Af en toe wordt er gekozen voor een koets met Friese paarden.

Historie van de Friese uitvaart

Vroeger ging men voor de Friese uitvaart naar ’t plaatselijke café. De kist met de overledene werd dan op het biljart geplaatst en de gasten dronken dan een paar borrels. Vervolgens liep men naar de kerk waar de dienst plaatsvond en daarna werd de kist begraven op het kerkhof naast de kerk.

De gasten gingen daarna weer terug naar het café om alles af te sluiten. Vroeger werd de volledige uitvaart ingevuld door de bode. De familie had nog geen enkele inspraak. Dit is in de loop der jaren veranderd. Tegenwoordig bepaalt de familie van A tot Z hoe de uitvaart eruit komt te zien.

Gewoontes, rituelen en tradities bij een uitvaart in Friesland

Friesland heeft een rijke traditie van goed nabuurschap en onderlinge solidariteit in tijden van rouw. Begrafenisverenigingen verzorgen nog altijd 50% van alle uitvaarten. De verschillen per gebied zijn groot. In kerkelijke gebieden worden nog 80 tot 90% van de mensen begraven. In meer stedelijke gebieden kiest een kleine meerderheid voor cremeren.

Bijzonderheden bij een uitvaart in Friesland

Kleding
De kleding die de uitvaartverzorger draagt is vrij traditioneel. Jacquet + hoge hoed wordt in de dorpen nog veel gedragen.

Uitvaartdienst
Bij een kerkdienst wordt er altijd Nederlands gesproken door de dominee. Het ‘in memoriam’ gedeelte wordt nog wel regelmatig in het Fries gesproken. Wat in Friesland ook vaak voorkomt is dat er een afgevaardigde van het humanistisch verbond komt spreken.

Rouwvervoer
Vroeger was het de gewoonte om de overledene te vervoeren met Friese paarden en een koets. Dit komt tegenwoordig nog maar zelden voor. Tegenwoordig wordt er gewoon standaard gebruikt gemaakt van een rouwauto, en de families volgen in eigen vervoer.

Catering
Friezen zijn echte zoetekauwen. Na de uitvaart serveert men altijd koffie met daarbij bijvoorbeeld Friese Oranjekoek of echte krakelingen.

Uitstrooiing
In de plaatsen dichtbij het water komt veel uitstrooiing op het water voor. In bijvoorbeeld het Sneekermeer of het IJsselmeer. Een water oplosbare urn is hierbij zeer populair.

Opbaring
Thuisopbaring komt in de dorpen vaak voor. In de grote steden wordt veel gebruik gemaakt van 24-uurs kamers, zodat de families ten allen tijden de overledene kunnen bezoeken.

Rouwkaarten
Op de rouwkaarten wordt regelmatig een stukje tekst in het Fries geplaatst. Dit is wel erg afhankelijk van de overledene.

Kist
Een Friese kist verschilt nogal van een normale Nederlandse kist. Een Friese kapkist heeft, in tegenstelling tot de Nederlandse, een soort van dakje. De Nederlandse kist is vaak helemaal plat.

Muziek
Bij een kerkelijke uitvaart wordt altijd kerkelijke muziek gespeeld. Streekgebonden muzikanten als Frederike Kleefstra en Doede Veeman wordt zo nu en dan ook wel afgespeeld.