Respectvolle houding bij uitvaart

Verkeersregels rouwstoet: omgaan met een lijkwagen

In het dagelijks verkeer is het een drukte van belang. Een rouwstoet moet hier op een rustig tempo tussendoor maar hoe werkt dat eigenlijk?

Rouwstoet

Hoe werkt een rouwstoet?

Een rouwstoet bestaat uit nabestaanden die hun dierbare vergezellen op weg naar de laatste rustplaats. Dat kan te voet gaan of met ander vervoer. De lijkwagen waarin de kist met de overledene wordt vervoerd gaat voorop in de stoet. Soms loopt de uitvaartleider (een deel van de route) voor de stoet uit. Daarachter volgt de auto met directe familieleden.

Verkeersregels voor een rouwstoet

Voor de rouwstoet gelden er sinds 1990 verkeersregels. Vanaf toen mocht een stoet doorkruist worden door ander verkeer. Sinds 2010 gelden er nieuwe regels die alleen gelden als de rouwauto en (particuliere) volgauto’s speciale vlaggen links en rechts op de auto plaatsen. De regels zorgen ervoor dat een rouwstoet op een verkeersveilige manier zo min mogelijk wordt onderbroken:

  • Op een gelijkwaardige kruising hebben volgauto’s van een rouwstoet altijd voorrang ongeacht uit welke richting ze komen of naar welke kant ze afslaan.
  • Bij een zebrapad moeten voetgangers en gehandicaptenvoertuigen voorrang verlenen aan een naderende rouwstoet voordat ze oversteken.
  • Bussen moeten bij het verlaten de bushalte zowel binnen- als buiten de bebouwde kom voorrang verlenen aan een van achteren naderende rouwstoet.

KruispuntZebrapadBushalteStoplicht

Geen voorrang voor lijkwagen

Wanneer er sprake is van een kruispunt met verkeerslichten, voorrangsborden of haaientanden gelden de algemene verkeersregels en mag een rouwstoet doorkruist worden door ander verkeer. Dat geldt ook bij rotondes, uitritten en invoegstroken. Voor de lijkwagen die de stoet leidt gelden altijd de normale verkeersregels. De regels voor stoet gelden pas nadat de rouwauto is gepasseerd. 

RotondeInvoegen

Omgaan met een rouwstoet

Met de verkeersregels voor een rouwstoet is er duidelijkheid over wie er in het verkeer recht heeft op voorrang. Toch werkt het in de praktijk niet zo zwart-wit. Allereerst blijkt uit onderzoek dat weggebruikers de regels exact kennen klein omdat ze niet dagelijks een lijkwagen tegenkomen. Daarnaast blijft voorrang in het verkeer een kwestie van geven en nemen door weggebruikers.

Onderzoek naar rouwstoet

Handleiding

Tips voor rijden in een rouwstoet

Als u onderdeel bent van een rouwstoet bent u waarschijnlijk emotioneel betrokken bij de uitvaart. De kans is groot dat u net een emotionele dienst heeft meegemaakt wanneer u de auto instapt. Het is daarom verstandig om u goed voor te bereiden op het meerijden in een rouwstoet. Zo voorkomt u oponthoud en draagt u bij aan een waardige laatste rit.

Autowassen1. Zorg voor een schone en nette auto

Voorafgaand aan een begrafenis of crematie houdt u extra rekening met wat voor kleding u draagt. Door te kiezen voor nette en passende kleding toont u respect. Daar past ook verzorgd vervoer bij, want dat is immers wat andere aanwezigen als eerste zien zodra u arriveert bij de uitvaart. Ook in de rouwstoet zorgt dit voor een netter geheel.

Bestuurder

2. Overleg van tevoren wie gaat rijden

Duidelijkheid op een uitvaart is erg belangrijk. Als iedere aanwezige weet wat van hem of haar wordt verwacht verloopt de begrafenis of crematie gesmeerd. Zeker als er veel auto’s in een rouwstoet meerijden is het verstandig iemand te laten rijden die niet te emotioneel is. Diegene is rustiger en kan zich beter concentreren op de stoet en het overige verkeer.

Verkeersregels3. Neem de verkeersregels goed door

Voor een rouwstoet gelden speciale verkeersregels waardoor u voorrang heeft op alle gelijkwaardige kruispunten. Dat is goed om te weten maar dat betekent niet dat u die voorrang ook krijgt. Houd het overige verkeer daarom goed in de gaten. Het kan namelijk ook zijn dat u juist voorrang krijgt als u daar volgens de regels geen recht op hebt. 

Uitvaartleider4. Volg instructies van de uitvaartleider op

Een rouwstoet kan zeker met veel volgauto’s een ingewikkelde operatie zijn. Luister daarom goed naar instructies van de uitvaartleider. Bijvoorbeeld als er rouwvlaggen worden aangeboden zodat u herkenbaar bent als volgauto. De rouwauto met de overledene zal voorop rijden, gevolgd door directe nabestaanden en een eventuele bloemenauto. 

Kalmte5. Blijf kalm als de rouwstoet vertrekt

Een uitvaart is respectvol wanneer die rustig verloopt. Probeer daarom de kalmte te bewaren als de uitvaartleider aangeeft dat u zich klaar kunt maken voor de rouwstoet. Zoek rustig uw auto op, neem plaats, start de motor zodra iedereen is ingestapt, kijk of er direct naast u niemand wegrijdt, trek langzaam op en rijd stapvoets richting de rouwstoet.

Volgorde6. Zoek geduldig een plek in de rouwstoet

In sommige gevallen zijn er verkeersleiders aanwezig om een rouwstoet in goede banen te leiden. Als dat niet het geval is moet u zelf een plek zoeken in de stoet. Dring uzelf niet op maar wacht tot er genoeg ruimte is zodat u langzaam in kunt voegen. Maak ook oogcontact met andere volgauto’s die mogelijk staan te wachten en maak eventueel ruimte.

Langzaam7. Rijd langzaam en houd afstand

Bij het vertrek van de rouwstoet loopt de uitvaartleider soms voor de stoet uit. Zo worden de eerste meters van de route stapvoets afgelegd. Zodra de uitvaartleider ook in is gestapt wordt er iets sneller gereden. Toch blijft het snelheidsverschil met het overige verkeer groot dus houd afstand van uw voorligger voor het geval er plotseling geremd moet worden.

Opletten8. Let op het overige verkeer

U bent onderdeel van een rouwstoet maar ook van het verkeer. Houd daarom het overige verkeer in de gaten, ook als u voorrang heeft of krijgt. Er kunnen namelijk altijd weggebruikers zijn die u over het hoofd zien of niet willen wachten voor een rouwstoet. Kies in dat geval voor de veilige oplossing om de rouwstoet zo min mogelijk te verstoren.

Einde9. Volg de stoet tot aan het einde

Een rouwstoet kan tijdens de route onderbroken worden. Bijvoorbeeld als een deel voor rood licht moet wachten. Op dat moment ontstaat er een tweede stoet waarvoor dezelfde voorrangsregels gelden. Ga niet harder rijden om weer bij de eerste stoet te komen maar rijd op een respectvolle snelheid naar de eindbestemming en volg daar de instructies op.

Achtergrond

Ontstaan van rouwstoet

Sinds mensenheugenis worden overledenen gedragen of vervoerd naar hun laatste rustplaats. De kist ging altijd met het voeteneinde in voorwaartse richting. Zo kon de geest zogenaamd de weg niet meer terug vinden. Dit is onveranderd gebleven maar met name het gebruik van de koets vanaf de 16e eeuw heeft veel veranderd. Dit ‘staatievervoer’ heeft zich ontwikkeld tot de huidige rouwstoet.

Rouwstoet met officiële volgauto’s

Als er veel belangstelling is voor een uitvaart neemt het aantal volgauto’s toe. Als er meer dan zes particuliere volgauto’s verwacht worden kan het zijn dat de uitvaartleider officiële volgauto’s adviseert. Die hebben plaats voor zeven passagiers en zijn beter herkenbaar als rouwvervoer. Dat is zeker als de rouwstoet onderweg opgebroken wordt een goede bijkomstigheid.

Bloemenauto in de rouwstoet

Bloemen spelen een belangrijke rol op een begrafenis of crematie. Daarom wordt er soms ook gebruik gemaakt van een speciale bloemenauto. In de rouwstoet rijdt deze wagen vooraan, zodat er niemand tussen de overledene en de bloemen in komt te staan. Bij vertrek loopt de uitvaartleider dan ook voor de bloemenauto uit om de stoet in beweging te brengen.

Ere-escorte

Onder motorrijders is het gebruikelijk om een eerbetoon te brengen aan de overledene. Dit gebeurt vaak in de vorm van een escorte als onderdeel van de rouwstoet. In dat geval rijden de motoren voorop om de stoet op gang te brengen. Daarna volgt de lijkwagen met daarachter de volgauto’s. Aan het einde van de stoet rijden eventueel nog twee motoren om de stoet af te sluiten.

Gebruik van vlaggen op rouw- en volgauto’s

Om een rouwauto of volgauto te kunnen herkennen voeren ze officiële rouwvlaggen. Deze zijn zwart met witte reflecterende strepen. Alleen wanneer er een overledene wordt vervoerd zijn deze vlaggen zichtbaar. In andere gevallen worden ze weggehaald of bedekt door een zwarte hoes. Volgauto’s mogen de vlaggen voeren als ze onderdeel zijn van een rouwstoet.

Om deze video te zien dien je marketing-cookies te accepteren.

Rouwvervoer

Soorten rouwvervoer

De koets met paarden was één van de eerste manieren om een overledene te vervoeren. Een paar eeuwen later zijn daar vele alternatieven voor. Die waren ook noodzakelijk omdat begraafplaatsen en crematoria buiten het centrum kwamen te liggen. Tegenwoordig kiezen nabestaanden voor rouwvervoer dat praktisch, milieuvriendelijk of juist persoonlijk is.

Rouwauto

RouwautoritDe lijkwagen is het meest bekende en gebruikte rouwvervoer. De wagen met verlengde achterkant waar een kist in past is ook erg herkenbaar. Het vervoer met een rouwauto is praktisch en kan ook erg persoonlijk zijn als het gaat om kleur, merk of milieuvriendelijkheid. 

Blog: 'Rouwstoet valt rauw op je dak'

Rouwkoets

Bij traditionele uitvaarten wordt er nog steeds gebruik gemaakt van een koets met paarden. In Nederland kennen we de koets vooral van Koninklijke uitvaarten. Om toch een rouwstoet te kunnen vormen wordt er ook gebruik gemaakt van volgkoetsen.

Uitvaartmotor

Een motor met zijspan heeft een open uitstraling en zorgt met name bij motorfanaten voor een eervolle laatste rit. Bij leven zaten ze liever op een motor dan in de auto dus na de dood ook. De kist wordt op een zijspan geladen en het vrije gevoel van de motor wordt zo in stand gehouden.

Rouwfiets

De kist kan ook op een écht Nederlandse manier vervoerd worden: met de fiets. Er zijn speciale bakfietsen waar een kist in kan liggen, maar ook aanhangers voor achter de fiets. Met name natuurliefhebbers maken hier gebruik van, mede door de milieuvriendelijkheid.

Uitvaartbus

UitvaartbusMet de uitvaartbus wordt een rouwstoet bijna overbodig. Hierin worden namelijk de overledene en de nabestaanden vervoerd. Zo brengen zij de laatste rit samen met hun dierbare door. Dat is intiem maar ook praktisch bij lange afstanden of druk stadsverkeer. 

Cartoon: 'Busje komt zo'

Uitvaartboot

Nederland en water zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. In drukke steden met veel grachten biedt een uitvaartboot daarom uitkomst. Samen met hun dierbare kunnen nabestaanden in alle rust richting de laatste rustplaats dobberen.